Cor Edelenbosch

“Wie een omelet wil bakken, moet eerst eieren breken.” Dit gezegde is mij altijd voorgehouden. Helaas kwam het er nooit van, maar nu was ik toch echt van plan om iets te bereiken. “Maar wie ’s avonds een kip doodt, eet ’s morgens geen ei op zijn brood.” Dus kan ik het beter maar eerlijk vertellen: “want als het ei breekt, zal het stinken.”

He, he eindelijk eens een onderwerp waarvan ik enigszins verstand heb. In de loop der jaren heb ik namelijk al diverse tomaten geschilderd. Maar ook heb ik ooit deze vruchten, hobbymatig, geteeld. Plus komt daar nog bij, dat ik uit de stad kom waar de zaadveredeling tot kunst is verheven. Dus ook het zaad van deze oranje, het is tenslotte Koninginnedag vandaag, kanjer wordt vanuit mijn woonplaats wereldwijd verspreid.

Ondanks al deze prachtige woorden maak ik me toch enigszins zorgen om de tomaat. Hij/zij is namelijk niet meer wat het geweest is. Enkele jaren geleden noemden de Duitsers het al een Wasserbombe. Maar ik ben nog grootgebracht met de wetenschap, “dat je Duitsers niet kunt vertrouwen.” Echter op een gegeven moment kwam ik er zelf achter, dat ze niet zo ver naast de waarheid zaten. En doet mijn vooroordeel aangaande deze bevolkingsgroep mij dan ook leid, om maar eens een goed Hollands woord te gebruiken.

Goed enige tijd terug was ik namelijk in Bulgarije. Bij een maaltijd waren er ook wat tomaten, als versiering, bijgevoegd. Als liefhebber moest ik deze natuurlijk proeven. Nu ik wist niet wat er met mij gebeurde dit was om je vingers bij af te likken. Ja, sindsdien is mijn liefde aangaande de Hollandse tomaat ernstig bekoeld. Niet om te schilderen overigens, maar wel om te eten.

Gelukkig kreeg ik van de week weer hoop toen ik de argumentatie van minister Kamp aangaande de Bulgaren hoorde. Hij vindt namelijk: “dat ze niet meer in de Nederlandse tuinbouw werkzaam mogen zijn.” Nooit heb ik gedacht, dat ik het ooit met iemand van de VVD eens zou zijn, maar nu is dit toch het geval. Ik ben het namelijk roerend eens met hem: ze moeten meteen terug naar eigen land! Ze moeten daar als de wiedeweerga, desnoods met zaad uit mijn woonplaats, tomaten gaan telen. Daarna zoveel als kan exporteren naar Nederland. Zodat ook wij weer weten hoe een tomaat moet smaken.

 

Van oorsprong verdiende mijn familie zijn geld op het water. Al had je in de visserij zowel goede als slechte jaren. Uit de overlevering heb ik begrepen: “dat er meer slechte waren dan goede.” Dus toen mijn opa ten tijde van de sluiting van de Afsluitdijk werd weggesaneerd was een baan in de visserij ook voor mij ten einde. Al was ik ten tijde van zijn sanering nog niet eens geboren.

Goed toen ik er wel was had ik natuurlijk een baan kunnen zoeken in de aan de visserij gelieerde tak. Die waren er toen nog genoeg en enkele familieleden hadden dit dan ook gedaan, maar ik voelde die behoefte niet. Ook waren er die werkzaam waren in de sleepvaart. Nu dat trok mij meer en zo spaarde ik als kind ansichtkaarten met sleepboten er op. Toch is op de één of andere wijze een carrière in deze richting ook nooit gelukt.

Wel bleef de zee trekken en ik was dan ook blij dat de cursus die ik volg nu richting zeegezichten ging. Maar bij de keuze van het te schilderen onderwerp ging mijn interesse een heel andere kant op. Ja, om de waarheid te vertellen ging het om dat witte gebouw op de achtergrond. Dit kwam niet omdat ik een groot deel van mijn leven in de bouw heb doorgebracht. Oh nee, dit bracht heel andere gevoelens bij me boven.

Volgens mij moest dit witte gebouw een vakantiekolonie zijn. Ooit kreeg ik namelijk van mijn zuster en broer een ansichtkaart met een dergelijk gebouw er op. Goh wat was ik jaloers op hun! Nu ik er aan terug denk komt dat gevoel weer bij me boven en dat na zoveel jaar. Dus iedereen zal begrijpen, dat dit een reuze indruk op mij heeft gemaakt.

Wij waren kinderen van vlak na de oorlog. Ondanks de vrijheid waar we toen toch weer in leefden waren er toch nog wel enkele gebreken. Een daarvan was de voeding en veel kinderen mochten dan ook als compensatie zes weken naar een vakantiekolonie. Zij mochten hier onbeperkt eten en spelen ja, volgens mij hoefden ze in deze weken niet eens naar school. Ook mijn zus en broer behoorden tot de gelukkigen en kwamen voor zo’n verblijf in aanmerking. Nog steeds begrijp ik niets van hun reactie, want bij hun vertrek gingen ze er jankend op af. Eigenlijk had alleen ik een reden om in huilen uit te barsten. Vanwege mijn lichaamspostuur moest ik namelijk als enig kind thuisblijven. Voor mij was dit eetfestijn niet weggelegd. Raar want ik was toch degene die altijd zijn bord slikvingerend leeg at. Als lichtend voorbeeld had ik in die vakantiekolonie kunnen dienen. Maar het zat er niet in.

Ook bij thuiskomst waren mijn zus en broer nog steeds tot tranen toe bewogen. Ze hadden het daar verschrikkelijk gevonden. Nu het leek mij sterk en zo nam ik me voor om later in een zodanig tehuis als kok te gaan werken. Helaas werden deze prachtige instellingen in de loop der tijden opgeheven en kwam er van mijn plan niets terecht. Dit alles heeft er toe bijgedragen, dat ik een twijfelaar bleef. Met als voordeel je had wel idealen.

Eindelijk leek het er te van gaan komen. Al was ik het gevoel in de loop der jaren bijna kwijtgeraakt. Maar begin dit jaar leek het er dan eindelijk toch een carrière voor mij in het verschiet te liggen. In de eerste maand van dit jaar verkocht ik namelijk vijf schilderijen. Dus liep ik vol trots met mijn borst vooruit.

Het is niet te bevatten maar ik ben, en dat op mijn leeftijd, jaloers. Van de week kwam dit in alle hevigheid opzetten en het wil maar niet overgaan. Nu moet ik natuurlijk wat voorzichtig zijn met wat ik schrijf, maar mijn jaloezie betreft mijn zwager en schoonzus.

Zij werden namelijk deze week opa en oma van een kleinzoon. Nu zullen velen zich verwondert afvragen hoe kan jij daar nu jaloers op zijn. Jij bent toch zelf ook opa van zes kleinzonen. Maar hier zit nu net het probleem.

Je hebt nu eenmaal van die families die bestaan uit hetzelfde geslacht. Zo zijn het bij ons allemaal jongens en bij mijn zwager en schoonzus is het het omgekeerde en zijn het daar allemaal meisjes. Maar zo als ik al aangaf verscheen daar van de week plotsklaps Lars een jongen. Ja, en dit gaf mij weer moed in de hoop op een kleindochter.

Eerst heb ik nog overwogen om één van de jongens te ruilen ten opzichte van één der achternichtjes. Maar ik kwam er niet uit wie ik op moest offeren ze zijn me namelijk allemaal even dierbaar. Dus zat er niets anders op, dan het zelf maar weer ter hand te nemen.

Dit moeten jullie natuurlijk niet te letterlijk nemen. Ik ben namelijk op een leeftijd, dat ik zittend moet plassen. Maar gelukkig is er nog een andere manier. Om niet bij die twee geluksvogels achter te blijven heb ik dan ook snel een portret van een meisje geschilderd. Het is natuurlijk niet helemaal eerlijk, maar jaloezie brengt rare dingen in je boven, maar dan vertel ik gewoon aan iedereen: dat dit mijn kleindochter is. Of zou dit heel kinderachtig zijn?

Maar ik wil deze crème niet! Echter ik durf dit niet wereld kenbaar te maken. Nu ben ik niet, want dan had ik het beter gedaan, mijn eigen producent en dit houd dan ook in dat ik nog al een sul ben. Van mijn afbijten is iets wat ik totaal niet beheers. Diverse therapeuten hebben zich over mij gebogen en allen kwamen zij tot één conclusie: vanwege te weinig liefde was ik zo geworden. Ja, en eigengelijk had ik me daar al bij neergelegen. Echter mijn kaalhoofdigheid wierp een geheel nieuw licht op mijn, dacht ik hopeloze, situatie.

Sinds ik deze rijkdom bezit en dat is al enkele jaren, wil iedereen zowel mannen als vrouwen over mijn bol aaien. In mijn hele leven heb ik niet zoveel liefde mogen ontvangen als nu. Nu iedereen zal begrijpen: daar wil ik niet van af! Dus wat te doen met deze overheersende familieleden?

Gelukkig heb ik een snood plan bedacht. Tijdens een bezoek aan de tandarts kreeg ik deze geweldige inval. Als deze crème komt, dan pak ik hem gewoon aan. Echter ik smeer het niet op mijn hoofd, maar op mijn tanden. Als het dan werkelijk waar is met wat ze beweren, van deze zalf, dan zal ik binnen de kortst mogelijke tijd haar op mijn tanden krijgen. Ja, en dat zou beteken, dat ik eigenlijk van me af kan bijten. Ik kijk er nu al naar uit, want dat zou betekenen dat alles nog met mij is goed gekomen. Namelijk genoeg liefde en geen sul meer.

Zo de rust is wedergekeerd. Maar tjonge tjonge wat is er tijdens deze jaarwisseling een vuurwerk afgeknald. Het woord crises of recessie wil ik dan ook voorlopig niet meer horen. Nu kun je natuurlijk niet altijd op het verleden terugvallen, maar wat is dit fenomeen in de loop der jaren toegenomen.

“Een roos is een roos is een roos,” dit is natuurlijk prachtig bedacht. Helaas niet door mij, maar door Gertrude Stein al in 1913. Dus ondanks de roos op dit schilderij is eigenlijk alles, door mevrouw Stein, al over deze bloem gezegd. Dus zit er voor mij niets anders op dan een nederig zwijgen. Gelukkig zitten er nog meer onderwerpen in het schilderij.

Zo heb je daar de fles waarin de roos geplaatst is. Over flessen weet ik veel meer en nu niet denken dat ik aan de drank ben. Nee, ik verzamel lege flessen en hier blijft het niet bij. Eigenlijk verzamel ik alles met de intentie om het schilderen. Maar nu het jaar ten einde loopt heb ik de balans eens opgemaakt. Al is dit eigenlijk meer een gissing.

Maar als ik globaal zo bekijk wat ik allemaal in mijn bezit heb. Ja, dan heb ik voorlopig genoeg te schilderen. Wil ik in dit tempo doorgaan, dan moet ik wel 400 jaar worden en dat haal ik bij lange na niet. Het stemt mij helemaal triest, maar dag mag natuurlijk niet. Het is kerst en dat is het feest van de geboorte van het nieuwe leven. Dus kan ik beter zorgen dat ik iets vrolijker word. Weet je wat: ik trek alvast een flesje open en als hij leeg is doe ik hem toch weer bij de verzameling. Want net zoals die uitdrukking van de roos prachtig is vind ik die van, “komt tijd komt raad,” net zo mooi.

Het is al weer een tijd geleden dat ik een geboortekaartje heb nageschilderd. Zelf heb ik inmiddels kleinkinderen die al richting middelbare school gaan. Ja, en dan raakt dit leuke werk op de achtergrond.

Gelukkig kwamen deze twee kleine zwarte Pietjes nog bij een vriendin van mijn dochter. Had ik voor Jaysin en Bryan al een piraat geschilderd, nu met Sinterklaas was het de hoogste tijd om hun kaartje te doen. Al had ik er eigenlijk twee moeten maken het is tenslotte een tweeling. Maar twee keer hetzelfde schilderij daar heb ik geen zin in. Maar die piraatjes dan?: Hoor ik u vragen. Dat ligt toch iets anders die kun je namelijk in verschillende kleuren doen. Met een geboortekaartje kun je dit niet maken. Dus zullen ze het met één moeten doen. Ja, en dan moet er nog iets van mijn hart.

Sinds 11 jaar heb ik een kaartje dat ik nog steeds moet doen. Dat is het kaartje van Julian onze tweede kleinzoon die op 5 december 1999 levenloos ter wereld kwam. Nog steeds kan ik dit niet opbrengen. Hij zal inmiddels wel boos op me zijn want wat moet hij met zo’n slappe opa. Een opa die zich had voorgenomen om net zo’n opa te worden als hij zelf had gehad. Helaas, dat haal ik bij lange na niet.

Gelukkig heb ik ooit, van hout, een vrachtauto voor op zijn grafje gemaakt. Dus is er een kans dat het me ooit gaat lukken. Misschien Julian kun je dit stukje op de plaats waar je nu bent lezen. Dus dan weet je dat ik mijn best doe, maar een datum kan ik nog niet geven.

In de jaren zestig, van de vorige eeuw, hadden mijn opa en oma een hondje. Eigenlijk was hij van mijn oma want zij verzorgde haar. De taak van mijn opa behelsde alleen het geven van zo af en toe een aai over de bol. Nu was Tilly, zo was haar naam, een dwergpincher en vanwege haar geringe lengte een makkelijk te verzorgen hondje.